최 근 경 제 동 향

2014. 12

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

저유가가 우리 경제에 미치는 영향

목       차

Ⅰ. 최근 국제유가 동향 및 원인 분석	44

Ⅱ. 향후 국제유가 전망	46

Ⅲ. 유가 하락이 우리경제에 미치는 영향	47

* 연락처: 경제정책국 물가정책과 송윤주 사무관(044-215-2775)

Ⅰ. 최근 국제유가 동향 및 원인 분석

□ (최근 유가 동향) ‘12년부터 비교적 안정적으로 박스권을 유지해오던 국제유가가 ’14.6월이후 급격하게 하락

* 두바이유($/B): (‘12)109.0 (‘13)105.3 (’14.상반기)105.3 (‘14.9월)96.6 (10)86.8 (11)77.1

* WTI($/B): (‘12)94.2 (‘13)98.0 (’14.상반기)100.8 (‘14.9월)93.2 (10)84.4 (11)76.4

ㅇ 두바이유 가격은 ‘14.11월 평균 77.1$/B로 6월(107.9$/B)대비 △30% 가까이 큰 폭으로 하락

- 특히, 최근에는 60$/B후반대를 기록하여, ‘09년 하반기 이후 5년여만에 가장 낮은 수준

□ (유가 하락의 원인) 美 셰일오일 등 공급 확대에 따른 수급여건 개선, 달러 강세, 중동 지정학적 불안요인 완화 등에 기인

ㅇ (수급여건) 세계 원유수요의 회복 속도가 둔화되는 가운데, 안정적인 원유 공급으로 양호한 수급여건 지속중

* 세계석유수요(백만b/d, IEA): (‘12)90.6 (‘13)91.8 (’14e)92.4 (‘15e)93.6

* 非OPEC공급(백만b/d, IEA): (‘12)52.7 (’13)54.2 (‘14e)56.4 (’15e)57.7

- 美 셰일오일 등 非전통원유의 생산 증가로 對OPEC 수요*는 점차 감소 추세

* 세계 전체 원유수요에서 非OPEC 공급량을 제외한 부분
對OPEC수요(백만b/d, IEA): (‘12)31.1 (’13)30.9 (‘14e)29.6 (’15e)29.2

국제유가 추이	非OPEC생산 및 세계수요증가율 추이
* 자료: Bloomberg	* 자료: 한국석유공사

- 특히, 11.27일 OPEC의 원유 감산 합의 실패*가 원유 과잉공급 우려를 증폭시켜 가격 하락을 더욱 촉진

* OPEC은 11.27일 정기총회에서 원유 생산량 한도(quota)를 現 수준(3천만배럴/d)으로 동결하기로 결정

	<OPEC 원유 생산한도 동결에 대한 주요기관 평가>
ㅇ 사우디아라비아가 美 셰일오일 생산을 압박하기 위한 가격전쟁(price war)을 시도(FT, Reuters) ㅇ OPEC이 국제원유 수급 조정자(checker) 역할을 포기한 결정(BOA) ㅇ OPEC의 시장점유율 경쟁으로 OPEC이 국제유가 결정자(swing producer)의 위치를 상실(BNP Paribas) ㅇ 對OPEC수요는 對美셰일수요(call on US shale)로 전환(Goldman Sachs)

ㅇ (달러 강세) 美 양적완화 종료(10월) 후 달러강세가 지속되고 투기자금이 대거 이탈하면서, 유가 하락을 촉진

* 달러인덱스(1973.3월=100, 월말기준): (‘14.3월)80.1 (6)79.8 (9)85.9 (10)86.9 (11)88.4

* WTI순매수포지션(천계약, 월말기준): (‘14.3월)391 (6)459 (9)296 (10)267 (11)255

ㅇ (지정학적 요인) 중동의 지정학적 불안이 과거에 비해 비교적 안정되면서 가격 안정화에 기여

* 연초 우크라이나 사태, 6월 이라크 IS 사태가 원유생산에 차질이 발생하지 않는 수준으로 그치면서 가격이 비교적 단기간내 안정화

- 美 셰일오일로 국제원유 시장에서 중동의 입지가 약화되면서 중동 상황이 유가에 미치는 영향력 자체가 감소한 측면

중동상황에 따른 국제유가 변화 추이

WTI 투기적 순매수 추이

중동 상황	시기	유가 상승률*
이라크戰	‘03.3월	44.7%
美리비아 공습	‘11.2월	22.6%
서방 對이란 제재	‘11.12월	23.0%
시리아 내전	‘13.7월	6.2%
이라크-IS 사태	‘14.6월	5.8%

* 사태기간내 저점대비 고점 가격 증가율

* 자료: Bloomberg

Ⅱ. 향후 국제유가 전망

□ 향후 美 셰일오일 등 생산 확대에 따른 공급 과잉으로 당분간 낮은 유가 수준이 지속될 전망

* 美 셰일오일 생산(만b/d, EIA): (‘12)200 (’13)230 (‘14e)251 (’15e)263 (‘16e)271

* 최근 주요 기관들은 금년이후 국제유가 전망을 대폭 하향 조정

ㅇ 수요는 둔화되는 가운데, 非OPEC 공급이 빠르게 확대되면서 ‘00년대 지속된 원유시장의 수급불균형 문제가 크게 완화

* 세계 원유소비·생산증가율 전망(‘13~’20년 연평균, IEA, %): (소비)1.3 (非OPEC 생산)1.8

ㅇ 공조력이 약화된 OPEC이 감산 등으로 국제유가를 지지하는 데에는 한계가 있을 것으로 예상

* ‘10년 아랍의 봄 이후 정세 변화로 OPEC 회원국별 재정수입 유지를 위한 유가 수준간 차이 확대(베네수엘라: 117, 사우디:92, 카타르:65)

- 또한, OPEC은 단기적인 감산 효과보다는 중장기적 시장점유율 확보를 위해 당분간은 낮은 가격 수준을 용인할 가능성

* 사우디가 단기간 낮은 가격을 용인하여 고통을 감수하고, OPEC의 시장점유율을 확보해야만 향후 수년간 80$/B 이상을 유지할 수 있을 것(Bloomberg)

ㅇ 과도하게 낮은 가격이 계속될 경우에는 美 셰일오일 생산업체의 생산 감소 등으로 가격 조정 발생 가능성

* 유종별 한계생산비용 추정($/B): (셰일오일)60~80 (중동지역)15~20 (북해 등 기타)20~25

* 가격전쟁이 본격화될 경우 美 셰일오일의 가격경쟁력이 현저히 약화될 것(FT)

- 리비아 사태, 이라크 IS 내전 등 지정학적 요인은 여전히 상방요인으로 상존 예상

주요 기관 및 IB의 ‘15년 국제유가 전망(Brent 기준, $/B)

CERA	EIA	PIRA	Deutsche Bank	Goldman Sachs	Citi group	BNP Paribas	Societe Generale
88	83	82	88	83	80	77	70

* CERA: 美 캠브리지 에너지연구소 EIA: 美 에너지정보청, PIRA: 석유산업연구소

Ⅲ. 유가 하락이 우리경제에 미치는 영향

□ (파급경로) 유가하락은 기업의 생산비 절감과 가계의 실질구매력 증대 등을 통해, 전반적으로 우리경제에 긍정적 영향을 초래

ㅇ (소비) 수입물품 단가 하락으로 가계의 실질구매력이 증가하여 소비가 증대되는 효과 발생

* ‘11년 산업연관표 분석 결과, 유가 △10% 하락은 교역조건 개선에 따라 GDP대비 0.41%수준의 실질소득(GNI) 증대 효과 유발

ㅇ (물가) 직접경로(휘발유 등 석유제품)와 간접경로(경제전체 수요·공급 영향)를 통해 전체로는 소비자 물가를 하락시키는 효과

* (직접경로) 국제유가 하락시 소비자물가 하락 효과
(간접경로) 수요와 공급 변화의 크기에 따라 효과의 방향이 상이

ㅇ (투자․생산) 중간재 비용 하락으로 인한 기업수익성 증가는 투자 및 생산 확대로 이어질 가능성

- 2차적으로 유가하락 영향이 국내 제품가격 인하로 이어질 경우, 소비 증가 ↔ 투자․생산증대의 선순환 형성 가능

ㅇ (경상수지) 수입감소와 세계경기 회복*을 통한 수출개선으로 경상수지 흑자 확대에 기여

* 러시아 등 산유국 경제에 악영향을 미치나, 전반적인 세계성장 개선에 기여(주요 선진국 성장률을 +0.8%p 개선시키는 효과, IMF총재, 12.2일)

유가 △10% 하락의 경제적 영향(%p, 억불)

	GDP	소비	투자	수출	경상수지	CPI
현대硏(‘14)	0.27	0.68	0.02	1.19	-	△0.46
한은(‘13)	0.20	-	-	-	70	△0.20
에경연(‘08)	0.29	0.17	0.29	0.0	22.2	△0.04
KDI(‘05)	0.21	0.12	0.87	-	19.9	△0.12

* 유가 상승과 하락시의 경제적 효과가 대칭적이라는 가정 하에 도출

□ (제약요인) 대내외 여건을 감안할 경우, 최근 유가하락의 긍정적 파급효과는 이전에 비해 약화될 가능성

ㅇ (세계경제 부진) 수요요인에 의한 유가 하락은 성장에 미치는 긍정적 영향을 축소시키는 경향

* 미국의 석유제품 순수출국 전환, 유로존의 디플레이션 우려 확산 등을 감안할 때, 유가하락을 통한 추가적인 세계경기 회복효과를 제약

- 또한 산유국의 재정난 심화 등에 따른 경기부진 심화시, 중동․러시아 등 對산유국 수출에 부담요인으로 작용

* ‘13년 전체 수출대비 지역별 수출 비중(%): (중동) 6.1 (러시아) 2.0

ㅇ (저물가) 물가상승률이 둔화되는 상황에서, 유가하락 지속에 따라 경상성장률 증가를 제약할 가능성

ㅇ (소비․투자 부진) 대내외 불확실성 감안시 유가하락에 따른 실질소득 증가가 즉시 소비․투자로 이어지는 데는 한계

* 평균소비성향(%) : (’14.1/4)74.5 (2/4)73.3 (3/4)72.6

* 기업실사지수(전망) : (‘14.6)81 (7)78 (8)75 (9)74 (10)78 (11)74 (12)75

ㅇ (유가민감 산업 부진) 항공․해운업 등을 중심으로 유가하락 수혜가 예상되나, 조선․석유화학 등은 수익성 악화 우려

* 매출액영업이익률(%, ‘13.2/4→ ’14.2/4, 韓銀) : (조선)4.4→△4.98
(석유화학)3.67→0.67

	<종합 평가>
◇ 유가하락은 시차를 두고 우리경제 성장에 긍정적 영향 전망 ㅇ 다만, 종전에 비해(모형에 따른 영향 추정치) 그 폭은 축소되고, 단기적으로 저물가․과도한 경상수지 흑자 상황을 심화시킬 수 있는 점에 유의할 필요 ◇ 따라서 유가하락의 효과 극대화를 위해 소비․투자 개선을 위한 내수활성화 대책을 차질없이 추진할 필요